على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1155

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

چار بالش ( c r - balec ) ا . پ . مسند و وساده‌اى كه پادشاهان و صدور و اكابر بر آن نشينند و بر آن تكيه كنند . و تخت پادشاهى . و دنيا . و چار عنصر . و چار بالش اركان : حرارت و برودت و رطوبت و يبوست . چار بالشت ( c r - b lect ) ا . پ . چار بالش . مر . چار بالش . چار بانگ ( c r - b ng ) ص . پ . محسوس و زود و چالاك . چار برد ( c r - berd ) ا خ . پ . شهرى . چار بردى ( c r - berdi ) ص . و ا . پ . منسوب بچار برد . و ا خ . نام شارح كتاب شافيه در علم صرف . چار بند ( c r - band ) ا . پ . عالم و دنيا و گيتى . و ميان كمر . چار بندى ( c r - bandi ) ا . پ . زنبيل و توشه‌دان . و عالم و دنيا . چار بيخ ( c r - bix ) ا . پ . ريشهء كاسنى و ريشهء كبر و ريشهء رازيانه و ريشهء كرفس . و چهار عنصر . چار پا ( c r - p ) ا . پ . هر حيوانى كه داراى چهار دست و پا باشد و چاروا . و ستور باركش و سوارى مانند اسب و استر و خر و شتر . و تخت خواب . و سازى كه چهار وصل دارد . چار پاره ( c r - p re ) ا . پ . نوعى از رقص . و سازى كه چهار وصل دارد . و وصلهء كفش . و يك جفت زنگ رقاصى . و نوعى از گلولهء تفنگ . چار پاى ( c r - p y ) ا . پ . چار پا . مر . چار پا . چار پايان ( c r - p y n ) ا . پ . ج . چار پاى . چار پايه ( c r - p ye ) ا . پ . چارپا و هر چيز كه داراى چهار پايه باشد . چار پخ ( c r - pax ) ا و ص . پ . قسمى از خيمه . و هر چيز چهار گوشه . چار پر ( c r - par ) ا . پ . قسمى از صراحى شراب . چار پهلو ( c r - pahlu ) ص . پ . هر چيز كه داراى چهار دم و يا چهار لبه باشد . و قسمى از زنجير گران بها . و آنكه شكمش پر باشد . چار تا ( c r - t ) ص . پ . دو دفعه دو تا و دولا . و چار تا كردن : دو دفعه دو تا كردن . چارتا ( c r - t ) و چار تار ( c r - t r ) و چار تاره ( c r - t re ) ا . پ . رباب و طنبور چهار تا . و عناصر اربعه . و عالم . چار ترك ( c r - tark ) ا . پ . قسمى از كلاه چهار گوشه . چار جامه ( c r - j me ) و چار جل ( c r - jol ) ا . پ . زين بدون قلتاغ و جلى كه بر پشت اسب بجاى زين اندازند . چار جوپه ( c r - jupe ) ا . پ . پردهء روزنه و دريچه . چار جوهر ( c r - javhar ) ا . پ . چهار عنصر و چهار ستارهء دب اكبر . چار جوى فطرت ( c r - juye - fetrat ) ا . پ . چهار مزاج انسانى يعنى دموى و صفراوى و بلغمى و سودائى . چار جهت ( c r - jehat ) ا . پ . چهار سوى و چهار طرف . و عالم . چار چار ( c r - c r ) ا . پ . چهار روز آخر چلهء بزرگ و چهار روز اول چلهء كوچك زمستان . و چار چار زدن : بيهوده گفتن . و چاچار كردن : ملاقات كردن . چار چشم ( c r - cacm ) ص . پ . سگ و يا گوسپندى كه خال سياهى بالاى هر يك از دو چشم داشته باشد . و كسى كه عينك مىگذارد . و نگران و مشتاق . چار چند ( c r - cand ) م . ف . پ . چهار تا و چهار هنگام . چار چوب ( c r - cub ) و چار چوبه ( c r - cube ) ا . پ . چهار قطعه چوبى كه در حاشيهء چيزى قرار دهند . چارحد ( c r - had ) ا . پ . مشرق و مغرب و شمال و جنوب . چارخانه ( c r - x ne ) ا . پ . ديگ بزرگى كه داراى چهار خانه باشد . و يك نوع پارچه‌اى . و هر كس كه تجاوز از شأن و حد خود كند . و پارچه‌اى كه داراى خطوط صليبى رنگارنگ باشد . چارخايه ( c r - x ye ) ص . پ . شجاع و جنگجوى . و كسى كه مايل بزنان باشد . چارخم ( c r - xam ) ا . پ . نام فندى در كشتىگيرى . چاردانگ ( c r - d ng ) ا . پ . چهار ربع كره و هر چيز كه نه كلان باشد و نه خرد . چاردوال ( c r - dav l ) ا . پ . چوبى به قدر يك قبضه كه بر سر آن ميخى كوچك مانند مهميز نصب نمايند و زنجير و چند حلقه و چار تسمه بر آن تعبيه كنند و ستور را رانند . چار درى ( c r - dari ) ا . پ . عالم . چارده ( c r - dah ) پ . ص . تعيينى عددى كه شامل مىشود ده بعلاوه چهار را . چارده ( c r - dah ) ا . پ . بدر و ماه تمام . چارده ( c r - deh ) ا . پ . نام چند ناحيه كه در هر يك چهار ده و يا چهار قلعه واقع است . چاردهم ( c r - dahom ) ص . پ . چيزى كه در مرتبهء چهارده واقع شود . چاردهم ( c r - dahom ) ا . پ . بدرو ماه تمام . چار ديوار ( c r - div r ) ا . پ . هر زمينى و جائى كه از همه طرف محدود به ديوار